Ang Día de Muertos ng Mexico ay isa sa mga pista opisyal na maaaring masyadong gustung-gusto ng internet. Idagdag pa ang kulay kahel na cempasúchil, isang makulay na bungo, ilang kandila at isang Catrina, at magsisimula nang tapikin ng algorithm ang paa nito dahil naamoy nito ang nilalaman. Magbubukas ang Pinterest ng isa pang tab, Coco nagsisimulang tumugtog sa kung saan sa malayo, at biglang parang napakadaling isipin na naunawaan na natin ang Mexico.
Hindi pa namin nagagawa. Pero magandang panimula ito.
Ang tunay na Mexico ay mas kawili-wili kaysa sa perpektong naiilawang postcard na iyon. Walang iisang “Araw ng mga Patay” na ipinagdiriwang mula Yucatán hanggang Sonora ayon sa iisang iskrip. May mga pamilya, bayan, komunidad ng mga katutubo, mga pagdiriwang sa lungsod, mga patong-patong na Katoliko, mga lokal na kalendaryo, mga kaganapang panturista, pampublikong ofrendas at kontemporaryong Halloween — mga mundong minsan ay nagtatagpo, nagsasapawan at humihiram ng mga imahe mula sa isa’t isa, ngunit hindi pareho.
Ang artikulong ito ay isang daan patungo sa maraming paraan ng pag-alala sa mga patay sa MexicoHindi natin pagdudugtong-dugtongin ang isang buong bansa sa iisang bungo, bahagyang dahil hindi ito magkakasya at bahagyang dahil maghahain si Lolo Tralala ng tatlong-pahinang pagtutol sa metodolohiya.
💬 Lolo Tralala: “Limang larawan sa Pinterest ay hindi isang representatibong halimbawa.”
Sa kasamaang palad, tama na naman siya.
Magtatanong kami ano nga ba ang Día de Muertos, kailan ito ipinagdiriwang, bakit hindi ito Mexican Halloween, ano ang maaaring kahulugan ng ofrendas, mga bulaklak, pagkain at mga litrato, at bakit ang pagkakaiba-iba ng rehiyon ay hindi lamang isang talababa kundi kalahati na lamang ng kwento..
Kung gayon ay magpapatuloy tayo. Sa mga bulaklak. Tinapay. Mga sementeryo. Mga gawang-kamay. Catrina. Mga indibidwal na rehiyon. At mga kuwintas, siyempre, dahil ito ay BeadCulture pa rin at ang isang kuwintas ay makakahanap ng daan papasok sa kwento kahit na kailangan nitong gumapang papasok sa isang bentilasyon.
Ano nga ba ang tunay na ibig sabihin ng Día de Muertos?
Ang Día de Muertos ay isang pangkalahatang termino para sa mga paraan ng pag-alala sa mga taong namatay sa Mexico, na pangunahing nakasentro sa simula ng Nobyembre. Sa maraming pamilya at komunidad, naghahanda ang mga tao ng bahay para sa ofrendas, bumibisita sa mga sementeryo, nagsisindi ng kandila, nagdadala ng mga bulaklak, pagkain o personal na bagay, at inaalala ang mga partikular na taong wala na.
At isang mahinahong salita ang mahalaga rito:
partikular.
Hindi isang abstraktong kategorya na tinatawag na “mga patay.” Hindi isang hindi nagpakilalang hukbo ng mga multo ang nagpadala ng imbitasyon para sa grupo para sa unang katapusan ng linggo ng Nobyembre.
Isang partikular na tao.
Litrato ng isang lola. Isang pagkaing paborito ng isang tao. Ang inuming lagi nilang inoorder. Isang bagay na nagpapaalala sa kanila. Isang bagay na nagbabalik sa isang tao sa alaala ng pamilya hindi bilang isang simbolo, kundi bilang isang personalidad.
Kaya naman ang isang ofrenda ay hindi nakakatakot na tanawin sa entablado. Ito ay isang espasyo ng memorya.
💬 Alma Sorel: “May mga bagay na hindi kailangang ipaliwanag ang buong buhay. Sapat na para maibalik nila ang isang tao sa silid kahit sandali.”
Kaya rin tayo magiging maingat tuwing sisimulan ng internet na isalin ang isang bagay bilang “ito ay LAGI PANG nangangahulugang…”
Hindi akmang-akma ang memorya ng tao sa isang spreadsheet. Kailangan lang talagang harapin ito ng Excel.
Mula noong 2008, isinama na ng UNESCO ang pagdiriwang ng mga Katutubo na iniaalay sa mga patay sa Mexico sa Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity. Hindi pa rin ibig sabihin nito na mayroong isang tamang bersyon ng UNESCO ng holiday na sinusunod ng bawat sambahayan mula Tijuana hanggang Mérida.
Ang UNESCO ay nakikipagtulungan sa mga partikular na tradisyon at komunidad.
Ang Mexico ay hindi isang photocopier ng kultura.
Kailan ipinagdiriwang ang Día de Muertos?
Kung si Día de Muertos ay masunuring nakaupo sa loob ng kalendaryo, makakakuha ito ng dalawang kahon: Nobyembre 1 at 2Ang una ay kadalasang iniuugnay sa mga yumaong bata, ang pangalawa ay sa mga yumaong matatanda. Isara ang kalendaryo. Tapos na.
Maliban na lang sa binuksang muli ng Mexico ang kalendaryo.
Sa iba’t ibang lugar, maaaring mas maaga magsimula ang mga paghahanda, may ilang tradisyon na nagtatakda ng ilang sandali para sa pagdating ng mga patay, at ang gabi, pagbisita sa sementeryo, pag-uwi ofrenda o pagtitipon ng pamilya ay maaaring may iba’t ibang papel. Ang Día de Muertos ay hindi isang tren na dumadaan sa iisang istasyon sa buong bansa sa ganap na 12:01 n.u. ng Nobyembre 1 habang ipinapahayag ng konduktor: “Mga pasahero, mangyaring bumaba ayon sa pagkakasunod-sunod ng mga bata, matatanda, ninuno.”
💬 Lola Tralala: “At sa pangatlo, legal ba na obligado ang mga multo na lisanin ang lugar? Humihingi ng kaibigan.”
Kaya oo: Nobyembre 1 at 2 ang mga pangunahing petsa, at kapaki-pakinabang ang mga ito na malaman. Ngunit hindi ang mga ito isang pangkalahatang talaorasan para sa buong Mexico. At sa totoo lang, mas kawili-wili iyon kaysa sa isang maayos na infographic na may dalawang kahon.
Ang Día de Muertos ay hindi Halloween sa Mexico.
Ito marahil ang pinakamahalagang pangungusap sa buong artikulo:
Ang Día de Muertos ay hindi ang bersyong Mehikano ng Halloween.
Oo, ang dalawang mundo ay maaari nang tumayo sa iisang shopping mall. Makakakita ang mga bata ng mga kalabasa at calavera, at ang iisang Instagram account ay maaaring magpakita ng isang costume sa Oktubre 31 at isang pamilyang ofrenda makalipas ang dalawang araw. Ang modernong buhay ay maaaring maglaman ng higit sa isang bagay nang sabay-sabay. Nakakagulat, alam natin.
Ang Halloween at Día de Muertos ay may magkaibang makasaysayang ugat, tungkulin, at kahulugan. Ang kontemporaryong Halloween ay nakikita sa Mexico pangunahin bilang isang urban, paaralan, komersyal, at pop-cultural na patong: mga kasuotan, mga party, mga tindahan, social media, mga kalabasa, at lahat ng iba pang bagay na kasya sa isang shopping basket. Sa kabilang banda, ang Día de Muertos ay konektado sa pag-alaala sa mga patay, alaala ng pamilya, mga pagbisita sa sementeryo, at ofrendas.
At ang isang tao ay maaaring lubos na makilahok sa pareho.
Ang pakikipamuhay ay hindi pagkakakilanlan.
💬 Babča: “Nagbe-bake ako ng tinapay na pamasko at nanonood din ng mga dramang krimen. Hindi pa rin iyon nakakabuo ng tradisyonal na pagpatay sa Pasko ng Czech.”
Ang parehong pag-iingat ay nakakatulong sa calaverita mga bilog. Maaaring lumabas ang mga bata para sa mga matatamis o maliliit na regalo, ngunit ang kahulugan at anyo ay nag-iiba depende sa lugar. Ang isang larawan ng isang bata na may dalang plastik na kalabasa ay hindi ebidensya na “tinalikuran ng Mexico ang mga tradisyon nito at naging Amerikano.” Kung paanong ang isang perpektong tradisyonal na ofrenda ay hindi nagpapatunay na binabalewala ng buong Mexico ang Halloween.
Gustung-gusto ng internet ang paggawa ng mga konklusyon tungkol sa kabihasnan mula sa isang litrato. Mas gusto ng BeadCulture ang pangalawang litrato. At ang pangatlo. At ang pinagmulan.
Iginiit ni Lolo Tralala ang pang-apat.
ofrenda: isang altar na nagsasabi sa iyo tungkol sa isang tao
Ang ofrenda ay isa sa mga pinakanakikitang bahagi ng Día de Muertos — at isa sa mga bagay na pinakagustong gawing listahan ng mga bibilhin sa internet. 7 BAGAY NA DAPAT MERON ANG BAWAT OFRENDA! Magugulat ka sa numero apat.
Sa katotohanan, depende ito sa pamilya, rehiyon, lokal na tradisyon, mga materyales na magagamit at sa taong pinag-aalayan ng ofrenda. Maaaring kasama rito ang mga litrato ng namatay, mga kandila, tubig, mga bulaklak, pagkain, inumin, prutas, tinapay, asin, insenso o copal, at mga personal na gamit.
Ang ilang elemento ay paulit-ulit sa mga tradisyonal na paliwanag. Ngunit ang kahulugan ay hindi isang simbolismo kung saan ka maglalagay ng kandila at makakatanggap ng isang unibersal na interpretasyon. Ang parehong bagay ay maaaring may relihiyoso o ritwal na kahulugan sa isang sambahayan at pangunahing personal sa iba.
Kaya isang mas kawili-wiling tanong kaysa sa “Ano ang nararapat sa isang ofrenda?” ay: “Para kanino itong ofrenda — at bakit nakalagay ang partikular na bagay na ito rito?” Bigla na lang hindi na natin tinitingnan ang dekorasyon. Ang tinitingnan natin ay ang kwento ng isang tao.
💬 Orla Křen: “Ang isang bagay na walang pinagmulan ay parang palamuti. Ang isang bagay na may kwento ay parang bakas.”
At iyan mismo ang mga bakas na susundan natin.
cempasúchil: ang bulaklak na agad na nakikilala ng internet
Ang mga bulaklak na kulay kahel at dilaw na cempasúchil ay kabilang sa mga pinakakilalang larawan ng panahon ng Día de Muertos. Ang isang kumikinang na bakas ng mga talulot ay kadalasang sapat na upang ipahiwatig kung saan patungo ang biswal na lengguwahe. Ngunit ang bulaklak ay mas kawili-wili kaysa sa profile nito sa Instagram.
Maraming kontemporaryong paliwanag ang naglalarawan sa matinding kulay at amoy nito bilang isang landas o gabay para sa mga kaluluwa. Gayunpaman, sa mga pahayag na tulad nito, nais naming malaman sino ang nagsasabi nito, saan, at sa anong kontekstoAng isang pangungusap na kinopya sa tatlong daang blog ay hindi nagiging etnograpiya dahil lamang sa malayo na ang nalakbay nito.
💬 Lolo Tralala: “Ang pag-uulit ng isang pahayag ay hindi lumilikha ng isang bagong mapagkukunan.”
Talagang nasa porma si Lolo ngayon.
Sa likod ng cempasúchil ay marami pang iba: mga nagtatanim, mga bukid, mga pamilihang pana-panahon, mga uri ng halaman, lokal na produksiyon, mga presyo, mga pinutol na bulaklak, mga nursery at mga paghahanda ng pamilya. Ang cempasúchil ay hindi orange confetti. Ito ay isang buhay na halaman, isang materyal, paggawa, komersiyo at isang simbolo.
💬 BiBi Pampeliška: “SA WAKAS may nakaalala na bago pa man gamitin ang isang bulaklak, ito ay umiiral na bilang isang halaman.”
Dinala na ni BiBi ang kanyang herbarium.
copal, mga kandila at ang halimuyak ng alaala
Ang mga litrato ay may isang malaking problema: hindi sila naaamoy. Ang Día de Muertos ay kinunan ng napaka-inspirasyon kaya’t madaling makalimutan ang kalahati ng mundo ng pandama ng okasyon.
copal. Pagkit. Mga Bulaklak. Tinapay. Prutas. Lutong pagkain. Mas malamig na hangin sa gabi sa sementeryo. Usok. Bigla na lang wala na kami sa loob ng isang gallery ng mga larawan. Nasa isang lugar kami.
Ang copal ay isa ring magandang halimbawa kung bakit ang isang pamilyar na salita ay nararapat na suriing mabuti. Ang label na copal ay maaaring tumukoy sa iba’t ibang resina mula sa iba’t ibang halaman. Samakatuwid, ang botanika at pinagmulan ay hindi isang nakakabagot na apendiks para sa mga taong sumira sa salu-salo sa pamamagitan ng pagdadala ng herbarium. Bahagi ang mga ito ng kwento.
💬 Sibi Sibi: “Kung susunugin natin ito, isusuot, kakainin o bibilhin nang maramihan, makatuwirang itanong kung saan ito nanggaling.”
Iyan ay magiging isang mahalagang landas mamaya, kapag narating na natin ang mga materyales at ang ekolohiya ng panahon.
pan de muerto: isang pangalan, maraming tinapay
Isa pang bagay na gustong tugunan ng pandaigdigang internet sa isang litrato: pan de muerto. Isang bilog na tinapay. Asukal. May mga buto sa ibabaw ng masa. Katapusan ng presentasyon.
Maliban na lang, hindi.
Sa buong Mexico, may mga rehiyonal na bersyon na magkakaiba sa hugis, dekorasyon, lasa, at lokal na tradisyon. Sa ilang mga lugar, makikita mo ang bilog na anyo na pamilyar na ngayon sa buong mundo; sa ibang lugar, ang mga tinapay ay maaaring maging kamukha ng mga pigura ng tao o hayop, o ibang-iba ang hitsura.
Kaya kung sakaling may lumabas na artikulong pinamagatang “Ang Isang Tunay na Resipe para sa Tunay na Pan de Muerto”…
💬 Babča: “…ipadala mo muna kay Lolo. Kahit papaano ay may gagawin siya buong hapon.”
Mas interesante pa ang pagkaing inilagay sa isang ofrenda hindi dahil sa inirekomenda ito ng isang artikulong pinamagatang “Traditional Mexican Foods You Need”, kundi dahil may nagustuhan ito. Binago nito ang lahat.
Ang ofrenda ay hindi isang katalogo ng pambansang lutuin. Maaari itong maglaman ng isang bagay na ganap na ordinaryo na nangangahulugang isang partikular na tao sa isang partikular na pamilya. Ang memorya ay hindi nakaayos mula sa isang SEO menu.
papel picado, cartonería at lahat ng bagay na talagang kailangang gawin ng isang tao
Ang Día de Muertos ay isa ring napakalaking kuwento ng mga kamay at materyales. Papel. Karton. Tela. Seramika. Mga Bulaklak. Pintura. Kahoy. At oo — sa ilang mga lugar, mga kuwintas. Ngayon ay nasa bahay na kami.
Ang mga papel picado, mga papeles, cartonería, mga bagay na seramiko at iba pang mga elementong pandekorasyon ay maaaring lumitaw sa parehong tahanan at pampublikong anyo ng holiday. Ngunit mag-ingat sa aming paboritong equation sa internet: makulay + Mehikano = tradisyonal. Hindi.
💬 Roxy Riot: “Kaya ang isang neon plastic skeleton mula sa Temu ay hindi awtomatikong katutubong sining?”
Sa bawat kasanayan ay itatanong natin: Sino ang gumagawa nito? Saan? Gamit ang anong pamamaraan? Mula sa anong materyal? Para kanino? At ano ang dokumentadong koneksyon nito sa Día de Muertos? Dito mismo gustong mas palalimin ng BeadCulture ang paliwanag kaysa sa isang ordinaryong artikulo tungkol sa pana-panahong pamumuhay.
Hindi “bumili ng limang makukulay na dekorasyon.” Sa halip: sundan ang mga kamay, ang materyal at ang paglalakbay ng bagay.
💬 Šustěna Bludná: “SA WAKAS, ang paglalakbay ng bagay. Nagsisimula na akong mag-isip na walang tatawag sa akin.”
Madali lang. Darating na ang sandali mo. At ito ay magiging mahaba.
Ang Mexico ay hindi iisang rehiyon: isang maliit na mapa ng napakalaking pagkakaiba
Kung may isang mapa na mananatili sa isip mo pagkatapos ng artikulong ito, ito na lang sana: Ang Michoacán ay hindi Yucatán. Ang Huasteca ay hindi Oaxaca. Ang Pomuch ay hindi Mexico City. At ang Janitzio ay hindi buong Mexico.
Mukhang halata naman iyan. Ngunit kung minsan ay tinatrato ng internet ang Mexico na parang ang mga litrato mula sa milyun-milyong kilometro kuwadrado ay maaaring ibuhos sa isang album na pinamagatang TRADITIONAL DAY OF THE DEAD.
Hindi nila kaya. At ang mga pagkakaiba sa rehiyon mismo ang siyang dahilan kung saan nagbubukas ang paksa na parang isang akordyon.
Michoacán at Noche de Muertos
Ang Michoacán — lalo na ang ilang lugar na nauugnay sa mga komunidad ng Purépecha — ay kabilang sa mga pinakakilalang imahe ng pag-alaala sa mga patay ng mga Mehikano. Marahil ay masyadong kilala.
Kapag ang isang partikular na lugar ay naging isang pandaigdigang icon, isang napakadaling trick ang nangyayari: ang imahe nito ay nagsisimulang kumatawan sa buong bansa. Pagkatapos ay sapat na ang tatlong stock-photo library at biglang makikita natin ang “kung paano ipinagdiriwang ng mga Mexicano ang Día de Muertos.”
Wala. Mayroon kaming tatlong stock-photo library.
Kaya naman nararapat na pangalagaan ang pagiging popular ng mga lugar tulad ng Janitzio bilang mga turista. Nais naming sundin ang lokal na kahulugan at mga tinig ng komunidad, hindi ang gawing makulay na tanawin ang mga ito.
Yucatán at Hanal Pixán
Sa Yucatán at mga nakapalibot na lugar, pinapasok natin ang mundo ng Hanal Pixán, isang balangkas ng Maya para sa pag-alala sa mga patay na may sarili nitong mga pangalan, pagkain, kalendaryo at lokal na lohika.
Dito mismo tumitigil sa paggana ang maginhawang pormulang “Ito ay karaniwang Día de Muertos, ang bersyon lamang ng Yucatán”. Dahil naalis na sa pangungusap na iyon ang kalahati ng kawili-wiling bahagi.
Babasahin natin ang Hanal Pixán sa pamamagitan ng mga lokal at Maya na sanggunian bilang isang balangkas ng kultura sa sarili nitong karapatan, hindi bilang isang rehiyonal na balat para sa isang pambansang tradisyon ng Mehikano.
💬 Lexa Byte: “Tinanggihan ang balat. Ibang sistema.”
Salamat, Lexa. Nakakagulat na nakatulong ito.
Huasteca at Xantolo
May sarili na namang mundo Xantolo sa rehiyon ng Huasteca. Dito maaari tayong makatagpo ng mga maskara, musika, sayaw, pagdiriwang ng komunidad at iba pang elemento kung saan nagtatagpo ang mga lokal, Katutubo at Katolikong pangkat.
At hayaan ninyong ilagay natin ang pariralang “Mexican spooky show” sa drawer kung saan itinatago na natin ang “mistikal na mga ritwal ng mga Katutubo,” “sinaunang karunungan ng mga ninuno,” at iba pang mga ekspresyon na nagsisimula nang mapahiya kapag sinuri nang mabuti. Ang bawat elemento ay may kanya-kanyang konteksto. At ang konteksto ay mas kawili-wili kaysa sa nakakatakot.
Pomuch at ang pangangalaga sa mga labi ng tao
Kilala ang Pomuch sa Campeche dahil sa isang partikular na kasanayan na may kaugnayan sa pag-aalaga sa mga labi ng mga yumaong kamag-anak. Dito, babawasan namin ang katatawanan.
Dahil kayang gawing ganito mismo ng internet ang ganitong uri ng paksa, sa loob lamang ng tatlong segundo, sa: HINDI KA MANINIWALA SA GINAGAWA NILA SA MGA PATAY SA MEXICO 😱
Gagawin namin ang kabaligtaran. Magtutuon kami sa konteksto, lokal na kahulugan, ang kasaysayan ng gawain at ang paraan ng paglalarawan nito ng mga taong aktwal nitong kinauukulan.
Walang framing na parang palabas na walang kabuluhan. Walang cultural amusement park. Isa lamang itong lubhang kawili-wiling paraan ng pakikipag-ugnayan ng tao sa mga patay, na hahayaan muna nating ipaliwanag ang sarili nito.
Ang sementeryo, bahay, museo at parada ay hindi magkapareho
Isa pang paboritong bitag. Limang litrato ng Día de Muertos: isa ay mula sa tahanan ng isang pamilya, isa mula sa sementeryo, isa mula sa museo, isa mula sa isang instalasyon ng turista at isa mula sa isang parada ng lungsod. Lahat ng lima ay nakatanggap ng caption na: “Tradisyonal na pagdiriwang ng mga Mehikano.”
Hindi.
Ang isang tahanan ay umiiral sa konteksto ng pamilya. Ang sementeryo ay isang lugar ng pagbisita, pangangalaga, at pag-alaala. Ang isang pampublikong ofrenda ay maaaring pansining, pang-edukasyon, pampulitika, pangkomunidad, o kinatawan. Ang isang instalasyon ng museo ay isang curatorial selection. Ang parada ng lungsod ay isang pampublikong kaganapan.
Ang mga bagay na ito ay maaaring makipag-usap sa isa’t isa. Maaari silang gumamit ng magkakatulad na simbolo. Maaari silang umiral sa parehong panahon. Ngunit hindi sila maaaring palitan.
💬 Lola Tralala: “Kaya ang isang anim na metrong bungo sa plasa ng bayan ay hindi karaniwang katangian ng bawat sala ng mga Mehikano?”
Hindi, Lola. At salamat sa pagpapakita mo ng eksaktong problema.
Catrina: isang icon na hindi pa gumagala sa Mexico simula pa noong unang panahon
Napakanatural na ngayon ng pakiramdam ni La Catrina sa tabi ni Día de Muertos kaya madaling isipin na naroon na siya kahit man lang simula nang imbentohin ng sangkatauhan ang kalansay.
Hindi pa niya ginagawa.
Ang kaniyang modernong kasaysayan ay sumasaklaw sa mga grapikong gawa ni José Guadalupe Posada at mga sumunod na pag-unlad sa kultura. Ito ay isang magandang halimbawa kung bakit ang pangungusap “Nagbabago ang mga tradisyon” ay mas kawili-wili kaysa sa “ang tradisyong ito ay nanatili nang hindi nagbabago sa loob ng libu-libong taon.”
Ang mga simbolo ng kultura ay hindi mga fossil. Nabubuhay ang mga ito. Nagkakaroon sila ng mga bagong kahulugan. Gumagalaw ang mga ito. Ang ilan ay nagiging nangingibabaw kamakailan lamang. At ang ilan ay napupunta sa isang mug, T-shirt, poster, tattoo, handbag at marahil sa isang kwelyo ng aso, dahil ang kapitalismo ay may mahusay na tibay.
💬 Ruby Decibel: “Kapag naging isang pandaigdigang icon ka na ng fashion, walang sinuman ang mag-iiwan sa iyo nang mag-isa. May ilang bagay na masasabi sa atin ang Catrina.”
At kumusta naman ang pelikulang Coco?
Oo. Kailangan nating pumunta roon.
Coco nakatulong sa milyun-milyong tao sa buong mundo na ikonekta ang Día de Muertos sa Mexico. Para sa marami, ito ang kanilang unang karanasan sa isang ofrenda, cempasúchil o ang ideya ng pag-alala ng pamilya sa mga patay. Bilang isang pasukan, mahusay itong gumagana.
Pero hindi ang pintuan ang buong bahay.
Coco ay isang pelikula. Mayroon itong iskrip, istrukturang dramatiko, sariling mga tuntunin, konseptong biswal at pangangailangang magsalaysay ng isang kuwento sa loob ng humigit-kumulang dalawang oras sa halip na magsumite ng isang labindalawang tomo na antropolohikal na monograp.
💬 Lolo Tralala: “Na ako, bilang isang halimbawa, ay pahahalagahan sana.”
Walang nagtanong, Lolo.
Samakatuwid, pumipili ang pelikula ng ilang motif, binabago ang iba, at pinagsasama pa ang iba pa sa sarili nitong salaysay. Hindi naman nito ginagawa itong hindi kawili-wili sa kultura. Kabaligtaran pa nga.
Maaari nating sundan kung paano hinubog ng pelikula ang pandaigdigang imahe ng Día de Muertos, interes ng turista, komersyal na biswal na wika at kung ano ang awtomatikong naiisip ng mga tao sa labas ng Mexico kapag naririnig nila ang pangalan ng holidayHindi lamang ipinapakita ng kulturang pop ang kultura. Minsan sinisimulan nitong baguhin ito.
💬 Lexa Byte: “At pagkatapos ay ituturo ng algorithm ang susunod na grupo ng mga tao mula sa mga imaheng ginawa pagkatapos ng isang pelikulang ginawa mula sa mga kultural na motif. Sarado na ang loop.”
At may isa pang artikulo. Napakahusay.
Día de Muertos sa labas ng Mehiko
Ngayon ay makakaharap natin ang ofrendas, mga pampublikong pagdiriwang, eksibisyon, talakayan at mga workshop sa Estados Unidos, Europa at sa iba pang lugar. Narito ang isang mas kapaki-pakinabang na tanong kaysa sa awtomatiko “Ito ba ay ang pag-aangkin ng kultura?” ay makukuha.
Magtanong muna sino ang nag-oorganisa ng kaganapan, sino ang nakikilahok, saan nagmula ang mga elementong ginagamit, at paano ipinaliliwanag ang kahulugan ng mga ito.
Kasangkot ba ang komunidad ng Mexico? Ito ba ay isang proyektong pang-edukasyon? Isang presentasyong pangkultura? Isang instalasyong sining? Isang kaganapang pang-alaala ng pamilya? Isang workshop sa paaralan? Isang salu-salo kung saan may bumili ng dalawampung plastik na bungo at idineklara ang Nobyembre bilang Mexico?
Magkaibang-magkaiba ang mga sitwasyong iyon.
Hindi natin kailangang hatiin ang mundo sa dalawang hanay: TUNAY NA MEHIKO ✅ at MALI ANG LAHAT NG IBA ❌Mas kapaki-pakinabang na suriin pagiging awtor, mga ugnayan, konteksto at mga pagbabagong nangyayari kapag ang mga anyong kultural ay naglalakbay sa pagitan ng mga lugar.
Iyan ang isa sa mga malalaking tema ng BeadCulture. Ang mga bagay ay naglalakbay. Naglalakbay din ang mga tao. Ang mga kahulugan ay naglalakbay kasama nila. At kung minsan ay nawawala ang kanilang mga bagahe sa daan.
💬 Šustěna Bludná: “Ito ang dahilan kung bakit namin nilagyan ng label ang aming mga bag.”
Paano lapitan ang paksa nang walang sombrero na gawa sa karton
Hindi mo kailangan ng lahing Mehikano o isang katutubong ofrenda para pag-aralan ang Día de Muertos, hangaan ito o ma-inspire nito. Maaari kang magsimula nang mas simple: may pakialam kung saan nanggagaling ang mga bagay-bagay.
Gamit ang isang litrato, hanapin ang lugar at ang photographer. Gamit ang isang kasanayan, maghanap ng isang partikular na tagagawa at pamamaraan. Gamit ang isang tradisyong panrehiyon, gamitin ang lokal na pangalan nito. Gamit ang isang pamilyang ofrenda, huwag ipagpalagay na mayroong iisang pangkalahatang checklist. Sa iyong sariling gawain, tukuyin ang pagkakaiba sa pagitan ng “na-inspire ng” at “Tradisyonal na Mehikano.” At kapag bumibili ng isang bagay, tingnan kung sino ang gumawa nito at kung saan ito nagmula.
Ang paggalang ay hindi laging mukhang isang napakalaking moral na kilos. Minsan ito ay parang: “Teka. Sino nga ba talaga ang gumawa nito?”
💬 Sibi Sibi: “At mula sa ano.”
💬 Orla Křen: “At paano.”
💬 Šustěna Bludná: “At saan naman ito nanggaling.”
💬 Roxy Riot: “At puwede ko bang butasan ito?”
HINDI.
Ang susunod na sisiyasatin ng BeadCulture
At ngayon ang masamang balita para sa sinumang umaasang nalutas na natin ang problema sa Mexico. Bahagya pa naming nabuksan ang pinto.
Ang sangay ng Día de Muertos sa Mexico ay maaaring magpatuloy sa pamamagitan ng cempasúchil, pan de muerto, copal, papel picado, cartonería, mga seramika, mga sementeryo, Hanal Pixán, Xantolo, Pomuch, Catrina, mga pampublikong parada, kontemporaryong Halloween, diaspora, digital memory, material ecology, turismo, mga paaralan, pelikula, fashion at disenyo…
…at oo. Mga kuwintas. Sa wakas.
Itatanong natin kung saan nga ba lumilitaw ang mga beadwork kaugnay ng panahong ito, sino ang gumagawa nito, kung ito ba ay kabilang sa lokal na tradisyon ng paggawa ng mga kagamitang pangkamay, kontemporaryong gawang-istolohiya o produksiyon ng turista, at paano nagbabago ang mga motif ng Día de Muertos kapag ginamit na ito sa alahas.
Mga Madalas Itanong (FAQ): Mga karaniwang tanong tungkol sa Día de Muertos
Kailan ipinagdiriwang ang Día de Muertos?
Ang mga pangunahing petsa ay Nobyembre 1 at 2. Gayunpaman, sa ilang pamilya at komunidad, ang mga paghahanda ay nagsisimula nang mas maaga, at maaaring may mga karagdagang araw o sandali na nauugnay sa pag-alala sa mga patay ang mga lokal na tradisyon.
Ano ang ipinagdiriwang tuwing Nobyembre 1 at Nobyembre 2?
Sa isang malawakang ginagamit na pagkakaiba, Ang Nobyembre 1 ay kadalasang iniuugnay sa mga batang yumaong at Nobyembre 2 kasama ang mga yumaong nasa hustong gulangAng eksaktong kalendaryo ay maaaring mag-iba ayon sa rehiyon at lokal na tradisyon.
Pareho ba ang Día de Muertos at Halloween?
Hindi. Ang mga ito ay magkakaibang tradisyon na may iba’t ibang kasaysayan, tungkulin, at kahulugan. Sa kontemporaryong Mexico, maaari silang umiral nang magkatabi, at maaaring may isang tao na makilahok sa pareho.
Paano naiiba ang Día de Muertos sa Araw ng mga Kaluluwa sa Europa?
Parehong maaaring may kinalaman sa pag-alala sa mga patay at nagsasapawan ang mga ito sa kalendaryo ng unang bahagi ng Nobyembre, ngunit kabilang ang mga ito sa magkaibang kultural at relihiyosong mga setting. Ang Día de Muertos ay may sariling mga patong ng kasaysayan, rehiyonal at komunidad ng Mexico, kabilang ang ofrendas, mga partikular na pagkain, bulaklak at mga lokal na anyo ng pag-alaala.
Iisa ba ang pinagmulan ng mga tradisyon ng Día de Muertos at ng European All Souls?
Hindi sa simpleng kahulugan. Ang parehong kontemporaryong balangkas ay nagtatagpo sa Kristiyanong panahon ng Todos los Santos at Todos los Kaluluwa, ngunit ang kasalukuyang Día de Muertos ay umunlad sa Mexico kung saan nag-ugnayan ang mga Katoliko at magkakaibang tradisyon ng mga Katutubo tungkol sa mga patay.
Ano ang nangyayari sa isang Día de Muertos ofrenda?
Maaaring kasama sa ofrendas ang mga litrato ng namatay, mga kandila, tubig, asin, mga bulaklak, pagkain, prutas, pan de muerto, copal, mga inumin at mga personal na gamitWalang iisang listahan na kailangang gawin para sa buong Mexico. Ang anyo ng isang ofrenda ay nakadepende sa pamilya, rehiyon, at taong inaalala.
Kailan inaayos at tinatanggal ang isang ofrenda?
Nag-iiba ang tiyempo depende sa pamilya, rehiyon, at lokal na tradisyon. Maaaring ihanda ang ofrendas ilang araw bago magsimula ang Nobyembre, at walang iisang pangkalahatang petsa kung kailan dapat itayo o alisin ang mga ito.
Ilang level ang dapat mayroon ang isang ofrenda?
Ang ofrendas ay maaaring magkaroon ng iba’t ibang bilang ng mga antas, kabilang ang dalawa, tatlo o pito. Walang iisang numero ang sapilitan para sa bawat sambahayan o rehiyon.
Bakit ginagamit ang cempasúchil para sa Día de Muertos?
Ang matingkad na kulay kahel at dilaw na cempasúchil ay isa sa mga pinakakilalang elemento ng halaman ng Día de Muertos. Maraming paliwanag ang nag-uugnay sa kulay at amoy nito sa isang landas o gabay para sa mga patay. Ang mga partikular na simbolikong kahulugan ay maaaring mag-iba ayon sa lugar at tradisyon.
Ipinagdiriwang ba ng lahat ng Mexicano ang Día de Muertos?
Hindi. Ang anyo at tindi ng pagdiriwang ay nag-iiba-iba sa bawat rehiyon, komunidad, pamilya, at indibidwal. Ang ilang pamilya ay nagtatayo ng ofrendas, ang iba ay bumibisita sa mga sementeryo, ang ilan ay sumasali sa mga pampublikong pagdiriwang, at ang iba ay hindi nagdiriwang ng holiday.
Maaari bang gumawa ng personal na ofrenda ang isang tao sa labas ng Mexico?
Oo, kung lalapit sila sa tradisyon nang may paggalang at malinaw na mapag-iiba ang personal na inspirasyon at ang tradisyonal na kaugaliang Mehikano. Mas mainam na kilalanin ang pinagmumulan ng inspirasyon kaysa lagyan ng label ang isang personal na dekorasyon na “isang tunay na Mehikanong ofrenda” kung hindi naman.
Kailangan bang Mexicano ang taong naaalala sa isang ofrenda?
Hindi. Ang isang personal na ofrenda ay maaaring ialay sa sariling yumaong mahal sa buhay anuman ang nasyonalidad. Ang relasyon at alaala ay mahalaga, hindi ang pagkamamamayan.
Maaari ko bang gamitin ang Día de Muertos bilang inspirasyon sa paggawa ng alahas o sining?
Oo, ngunit ilarawan nang wasto ang iyong ginagawa. Ang “Alahas na inspirasyon ng Día de Muertos” ay hindi katulad ng “tradisyonal na alahas na Mehikano.”
Gamit ang mga motif, pamamaraan, o bagay na nauugnay sa isang partikular na komunidad, saliksikin ang kanilang pinagmulan at kahulugan.
May sarili bang Día de Muertos date ang mga namatay na alagang hayop?
Madalas banggitin ng mga online na mapagkukunan ang Oktubre 27 bilang araw para sa mga namatay na alagang hayop. Hindi ito dapat itanghal bilang isang sinauna at pare-parehong tradisyon na sinusunod sa buong Mexico.
Maaari ring lumabas ang mga alagang hayop sa personal na ofrendas bilang bahagi ng pag-alaala sa pamilya.
Maaari bang kainin ang pagkain mula sa isang ofrenda pagkatapos?
Nag-iiba ito depende sa tradisyon ng pamilya at lokal. Sa ilang mga kaso, ang pagkain ay kinakain pagkatapos ng panahon ng pag-alaala; sa iba naman ay hindi.
Mahalaga pa rin ang mga karaniwang tuntunin sa kaligtasan ng pagkain kahit na ang pagkain ay matagal nang nakalagay sa temperatura ng kuwarto.
Si La Catrina ba ay isang pigura bago dumating ang mga Hispaniko?
Hindi. Ang kanyang modernong kasaysayan ay konektado sa mga grapikong gawa ni José Guadalupe Posada at mga kalaunang pag-unlad sa kultura na unti-unting nagtulak sa kanya upang maging isa sa mga pinakakilalang icon na nauugnay sa Día de Muertos.
Ang Día de Muertos ba ay may purong pinagmulan bago ang panahon ng mga Hispano?
Hindi. Ang mga kontemporaryong anyo ay bunga ng isang mahabang makasaysayang pag-unlad na kinasasangkutan ng magkakaibang tradisyon ng mga Katutubo tungkol sa mga patay, ang kalendaryong Katoliko, kolonisasyon, mga gawi sa rehiyon at kalaunan ay mga patong-patong na kultural ng Mehikano.
Masaya ba o malungkot ang Día de Muertos?
Maaari itong maglaman ng pareho. Ang pag-alala sa mga patay ay maaaring kabilang ang pagdadalamhati, mga pagtitipon ng pamilya, pagkain, musika, katatawanan at pagkukuwento.
Kaya naman nakaliligaw na ilarawan ang Día de Muertos bilang isang “masayang pagdiriwang ng kamatayan.”
Ang pelikulang Coco ba ay isang tumpak na larawan ng Día de Muertos?
Coco Gumagamit ang pelikula ng mga totoong elementong kultural tulad ng ofrendas, alaala ng pamilya, mga litrato at cempasúchil. Isa rin itong kathang-isip na pelikula na may sariling kuwento, biswal na mundo, at mga tuntunin.
Isa itong kapaki-pakinabang na daan patungo sa paksa, hindi isang dokumentaryong paglalarawan ng buong tradisyong Mehikano.
Mayroon nga bang tulay na bulaklak patungo sa lupain ng mga patay gaya ng nasa Coco?
Hindi bilang isang literal na katangian ng isang pangkalahatang tradisyong Mehikano. Ang tulay na bulaklak ay isang sinematikong pagtalakay sa mga motif na may kaugnayan sa cempasúchil at sa pagbabalik ng mga patay.
Bakit tila mas tahimik ang mga kaugalian sa pag-alaala ng mga Europeo kaysa sa Día de Muertos?
Bahagyang dahil magkaiba ang mga tradisyong kultural na ito, at bahagyang dahil madalas na inihahambing ng mga tao ang mga pribadong sementeryo sa Europa o mga kaugalian ng pamilya sa mga pinakakahanga-hangang pampublikong imahe mula sa Mexico.
Ang paghahambing na iyan ay maaaring makapanlinlang. Ang Mexico ay mayroon ding napakalapit at tahimik na mga anyo ng pag-alaala.
Ang mga kaganapan ba ng Día de Muertos ay ginaganap sa labas ng Mexico?
Oo. Ang mga pampublikong kaganapang pangkultura, eksibisyon, workshop, ofrendas at iba pang mga programa ay ginaganap sa maraming bansa.
Para sa isang partikular na kaganapan, kapaki-pakinabang na tingnan kung sino ang nag-oorganisa nito, sino ang mga kalahok at kung paano ipinaliwanag ang konteksto ng kultura ng Mexico.
Ayos lang ba ang face painting na istilong Catrina?
Mahalaga ang konteksto. Nakakatulong na malaman kung ano ang kinakatawan ni Catrina, kung saan nagmula ang kanyang imahe at na hindi siya isang hindi kilalang “bungo ng Mexico.”
Habang ang isang partikular na simbolo ng kultura ay nagiging isang pangkaraniwang kakaibang kasuotan, mas malaki ang panganib ng pagpapasimple o karikatura.
Ayos lang bang maglakbay papuntang Mexico para sa Día de Muertos?
Oo. Maraming lungsod at rehiyon ang nagdaraos ng mga pampublikong kaganapang pangkultura at mga pagdiriwang na bukas para sa mga bisita.
Gayunpaman, mahalagang maiba ang mga pampublikong programa mula sa mga personal na sitwasyon ng pamilya at pagluluksa.
Ayos lang bang kunan ng litrato ang mga tao sa mga sementeryo habang may Día de Muertos?
Sa mga lugar ng pamilya at pagluluksa, igalang ang mga lokal na patakaran, panatilihin ang distansya, at huwag kumuha ng litrato ng mga partikular na tao nang malapitan nang walang pahintulot.
Ang isang pampublikong parada at isang pamilya sa isang puntod ay hindi magkaparehong uri ng espasyo.
🧵 Kung saan patungo ang mga sinulid
- UNESCO — Piyesta ng mga katutubo na iniaalay sa mga patay — ginagamit upang bigyang-kahulugan ang holiday bilang buhay na hindi nasasalat na pamana ng kultura at upang mapanatili ang pokus sa mga partikular na komunidad sa halip na sa isang diumano’y tamang bersyon sa buong bansa.
- INAH — Ang pinagmulan ng Día de Muertos — ginamit para sa balangkas ng kasaysayan at para sa babala na ang kasalukuyang Día de Muertos ay hindi dapat ilarawan bilang isang hindi nagbagong kaligtasan ng isang tradisyon bago ang panahon ng mga Hispano.
- INPI — Elementos de una ofrenda de Día de Muertos — ginagamit para sa mga karaniwang elemento ng ofrenda at ang mga kahulugan nito, habang isinasaalang-alang ang rehiyonal at pampamilyang baryasyon.
- Smithsonian Buhay-Bayan — Binagong mga Altar, Binabagong mga Tradisyon — ginagamit para sa nagbabagong tradisyon, diaspora, at mga kontemporaryong anyo ng ofrendas.
- Smithsonian Pambansang Museo ng Kasaysayang Amerikano — Araw ng mga Patay: Hindi Ito Halloween — ginagamit upang maiba ang Día de Muertos mula sa Halloween.
- INPI — pan de muerto — ginagamit para sa rehiyonal na pagkakaiba-iba ng pan de muerto.
- INPI — Xantolo en la Huasteca Hidalguense — ginagamit para sa natatanging kontekstong panrehiyon ng Xantolo sa Huasteca.
- INPI — Hanal Pixán, Conkal, Yucatán — ginagamit para sa balangkas ng Maya ng Hanal Pixán at upang maiwasan ang pagbabawas nito sa isang pangkaraniwang rehiyonal na “bersyon” ng Día de Muertos.
- INAH — Pomuch y la limpieza de huesos — ginagamit para sa sensitibong paglalarawan ng lokal na gawain ng pangangalaga sa mga labi ng tao sa Pomuch.
📚 Gusto mo bang mas malalim pa?
Magsimula sa mas malawak na mapa sa Halloween, Araw ng mga Kaluluwa at mga Kapistahan ng mga Patay sa Buong Mundo, kung saan pinaghahambing natin ang iba’t ibang paraan ng pag-alala sa mga patay nang hindi ginagawa ang mga ito bilang iisang pandaigdigang tradisyon.
Para sa kasaysayan ng Europa ng Halloween, Samhain at kalendaryong Kristiyano, magpatuloy sa Bakit Bumabalik ang mga Patay sa Pagpasok ng Oktubre at Nobyembre?.
Ipagpapatuloy namin ang sangay sa Mexico nang hiwalay sa pamamagitan ng ofrendas, cempasúchil, pan de muerto, Catrina, Xantolo, Hanal Pixán, Pomuch, mga gawang-kamay, materyales, alahas, diaspora at mga kontemporaryong pagbabago sa kapaskuhan.
Taglagas na ekwinoks sa Laos: may sariling oras ang mga ninuno, at may sariling plano ang Mekong
Sa Setyembre sa Czechia, sapat nang makita ang unang kastanyas para mapaisip ka agad sa sweater. Pero kung dadalhin mo ang ganitong bersiyon ng taglagas sa Laos, malamang darating ka sa usapan hindi lang maling bihis kundi maling kalendaryo rin ang dala. Iba ang pinagkakaabalahan ng Setyembre dito: naghahanda ng mga handog para sa yumao,…
Ekinoksyo ng taglagas sa Vietnam: may dalang mga parol ang mga bata, ang Buwan ang namamahala sa pista, at walang pakialam ang ulan sa Setyembre 23
Kung iisang malaking sentral na opisina ang namamahala sa Setyembre sa Vietnam, siguradong disaster ang mga meeting nito. Darating ang Araw na may spreadsheet at iaanunsyong sa Setyembre 23 nagsisimula ang astronomikal na taglagas. Kakaupo pa lang ng Buwan, sasagot na agad: “Ayos. Sa ika-25 ang Trung Thu ko ngayong taon.” Sasabihin ng palay sa…
Ekinoksyo ng taglagas sa Tsekya: Mabon, dožínky, hops, alak — at isang taglagas na ayaw sumunod sa iisang kalendaryo
May maliit na problemang pang-organisasyon ang taglagas sa Tsekya. Sabi ng mga astronomo, nagsisimula ito sa ekinoksyo. Para naman sa estadistika, tahimik na pinasisimulan ito ng mga meteorologo sa Setyembre 1 pa lang, dahil gusto ng mga talahanayan ang kaayusan kahit malinaw na hindi ganoon ang panahon. Maaaring tumingin ang mga magsasaka sa magkabilang kampo…